Amerika Birleşik Devletleri → Marmara Bölgesi, Türkiye
İstanbul, Amherst'in kuzeydoğusında
Amherst noktasından İstanbul yönü, gerçek kuzeyden saat yönünde 48.4°. Kuş uçuşu mesafe 8.227 km. Aşağıdaki bütün değerler bu iki koordinat için ayrıca hesaplanmıştır; hiçbiri yaklaşık bir tablodan alınmamıştır.
Harita yükleniyor…
Mor hat, Amherst ile İstanbul arasındaki büyük daire yayıdır — yeryüzündeki en kısa yol. Bu mesafede yayın eğriliği haritada belirgin biçimde görünür; eğri olan yol değil, düz haritanın projeksiyonudur.
Bu yön nasıl hesaplandı
Amherst (42.9784°, -78.7998°) ile İstanbul (41.0138°, 28.9497°) arasındaki yön, iki noktayı birleştiren büyük daire yayının çıkış anındaki azimutudur. Kürenin üzerinde iki noktadan geçen tek bir büyük daire vardır; en kısa yol o dairenin kısa yayıdır ve bizim verdiğimiz açı o yayın Amherst'ten çıkış açısıdır.
Mesafeyi WGS-84 elipsoidi üzerinde Vincenty ters çözümüyle hesaplıyoruz. Dünya tam bir küre değil, kutuplardan basık bir elipsoid olduğu için basit küresel formüller yüzde yarıma varan hata verir; bu mesafede yaklaşık 21 km'lik bir farka karşılık gelir. Küçük gibi görünse de, doğru yöntemi kullanmanın maliyeti sıfır olduğu için yaklaşımla yetinmiyoruz.
Gidiş ve dönüş neden simetrik değil
Amherst'ten İstanbul'a bakan açı 48.4 derece, tersi ise 313.5derece. Aralarındaki ilişki basit bir 180 derece değil ve bunun sebebi düzlem geometrisiyle küre geometrisi arasındaki temel fark. Düz bir haritada iki nokta arasındaki doğru, tüm boyunca meridyenlerle aynı açıyı yapar. Küre üzerinde ise büyük daire yayı ilerlerken meridyenleri değişen açılarla keser; bu yüzden yolun başındaki azimut ile sonundaki azimut farklıdır. Sayfada bu değeri, hedeften bize doğru olan gerçek başlangıç azimutu olarak ayrıca hesaplıyoruz — kolay yol olan "180 ekle" yerine.
Sabit pusula açısıyla gitmek
Eğer pusulanızı 91.4 derecede sabit tutup yürüseniz, loksodrom denen ikinci bir yol izlersiniz. Bu yol 8.906 km uzunluğunda, yani büyük daireden 679 km uzun. İki açı arasındaki fark 43.0 derece. Bu fark artık ciddi: uzun mesafede hangi yöntemi kullandığınız gerçekten önemli.
Kıbleyle ilişkisi
Amherst için kıble açısı 55.0 derece. İstanbul yönü ise 48.4 derece. İkisi arasındaki fark 6.5 derece.
Bu iki yön birbirine oldukça yakın. Amherst'ten İstanbul'a dönerken kıbleye de yaklaşık olarak dönmüş oluyorsunuz — ama namaz için yaklaşık yeterli değildir, kıble açısını ayrıca kullanın.
Amherst için kıbleyi canlı pusulayla bulmak, harita üzerinde duvar açısını ölçmek veya güneş yöntemini kullanmak isterseniz Amherst sayfasında hepsi hazır.
Coğrafi bağlam
İki nokta farklı ülkelerde: Amerika Birleşik Devletleri ile Marmara Bölgesi, Türkiye. Bu ölçekte haritadaki görünüm ile gerçek yön arasında fark açılmaya başlar, çünkü düz haritalar küreyi bozarak düzleştirir.
Amherst noktasının antipodu — yani kürenin tam karşı tarafındaki eşi — 42.98°G, 101.20°D koordinatlarına düşüyor. Bu noktaya doğru kazsanız yaklaşık 12.742 kilometre sonra çıkardınız. İstanbul bu noktadan 11.788 km kadar uzakta, dolayısıyla yön kavramı bu çift için tamamen belirgin.
Amherst nüfusu yaklaşık 122.366, İstanbul nüfusu yaklaşık 15.907.951. Koordinatlar idari sınırın geometrik merkezi değil, yerleşimin merkez noktasıdır — çünkü bu soruyu soran insan şehir merkezinde durur, ilin ağırlık merkezinde değil.
Bu yönü gerçekte nasıl bulursunuz
48.4 derece doğru bir sayı, ama bulunduğunuz yerde dereceyi gösteren bir şey yok. Sayıyı yeryüzüne oturtmanın üç yolu var.
En hızlısı telefon pusulası. Yukarıdaki kadranda oku ekranın tepesindeki nişangâha getirin. Elinizde analog bir pusula varsa 58.8 dereceyi hedeflemeniz gerekir — 48.4 değil. Aradaki 10.37 derecelik fark manyetik sapmadır ve Amherst konumunda batı yönündedir.
Pusulaya güvenmiyorsanız — ev içinde çoğu zaman güvenmemek doğrudur — güneş yöntemi daha sağlam bir yol. Güneşin konumu gökmekanikle hesaplanır ve hiçbir manyetik parazitten etkilenmez. Üçüncü yol haritadan hizalama: uydu görüntüsünde bulunduğunuz binayı bulup duvarınızla bu hat arasındaki açıyı ölçmek. Cihazın yönünü hiç ölçmediği için betonarme duvarlar ve elektronik cihazlar bu yöntemi etkilemez.
Bir uyarı: Amherst'da pusula kullanıyorsanız yakınınızdaki metal yüzeylere dikkat edin. Çelik masa, kalorifer peteği, hoparlör ve mıknatıslı telefon kılıfı, manyetometrenin okuduğu alanı Dünya'nın alanından tamamen farklı bir şeye çevirebilir.
Sayıların anlamı
Yukarıdaki karttaki dört değer farklı soruları cevaplıyor ve karıştırılmaları sık.
Yön (48.4°)gerçek kuzeye göre ölçülür ve haritalarla uyumludur. Bu, hesabın "doğru" cevabıdır.
Pusulada (58.8°) manyetik kuzeye göredir. Aynı yönü tarif eder, farklı bir referanstan. Elinizdeki alet manyetikse bu değeri kullanmalısınız.
Ters yön (313.5°) İstanbul'dan bakan biri için sizin yönünüz. Bu değer gidiş açısına 180 eklenerek bulunmaz; küre üzerinde büyük daire yayı meridyenleri değişen açılarla kestiği için ayrıca hesaplanır.
Kuş uçuşu (8.227 km) yeryüzündeki en kısa yolun uzunluğu. Karayolu mesafesi engebe ve güzergâh nedeniyle daima daha uzundur; uçuş süresi de rota kısıtları, rüzgâr, iniş ve kalkış nedeniyle karttaki kaba tahminden fazla olur.
Bu sayfadaki bütün değerler tek bir motorla hesaplanıyor — kıble hesabıyla aynı motor. Yöntemin tamamı nasıl çalışır sayfasında, ölçülmüş test sonuçları doğruluk sayfasında.
Amherst'ten diğer yönler
Ters soru ve ilgili sayfalar
Bu çift hakkında sık sorulanlar
Amherst İstanbul arası kaç km ve hangi yönde?
Kuzeydoğu yönünde. Gerçek kuzeyden saat yönünde ölçüldüğünde açı 48.4 derecedir. Elinizde manyetik bir pusula varsa 58.8 derece okumanız gerekir, çünkü Amherst konumunda manyetik sapma -10.37 derecedir.
Amherst ile İstanbul arasındaki mesafe ne kadar?
Kuş uçuşu 8.227 km, yani 5.112 mil. Bu, yeryüzünde iki nokta arasındaki en kısa yol olan büyük daire yayının uzunluğudur; karayolu mesafesi engebe ve güzergâh nedeniyle daima daha uzundur. Kuş uçuşu mesafeyi tipik bir seyir hızına bölerseniz yaklaşık 9.4 saat uçuş süresi çıkar.
İstanbul'dan bakınca Amherst ne tarafta kalır?
Kuzeybatı yönünde, 313.5 derecede. Dikkat: bu değer 48.4 dereceye 180 eklenerek bulunmaz. Küre üzerinde büyük daire yayı meridyenleri farklı açılarla keser, bu yüzden gidiş ve dönüş azimutları birbirinin tam tersi değildir. Bu mesafede fark gözle görülür düzeydedir.
Pusulamı sabit tutup gitsem aynı yere varır mıyım?
Varırsınız ama daha uzun yol yaparsınız. Sabit pusula açısıyla gidilen yola loksodrom denir ve bu çift için açısı 91.4 derecedir — büyük daire açısından 43.0 derece farklı. Loksodrom uzunluğu 8.906 km, yani 679 km fazla.